değişkenlerininhangi ikisi arasındaki ilişki ile belirlenir? a) I ve III b) I ve IV c) II ve III d) III ve IV e) II ve IV . 14. Doğada; ototrof, heterotfof ve hem ototrof hem de heterotrof biçiminde beslenme şekilleri bulunur. 10Mitoz bölünme için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A)Kromozom sayısı sabit kalır. B)Sonucunda 4 hücre oluşur. C)Çok hücrelilerde büyümeyi sağlar. D)Tek hücrelilerde üremeyi sağlar. BAŞARILAR DİLERİM “ tc anadolu Ünİversİtesİ yayini no: 1575 aÇikÖĞretÎm fakÜltesİ yayini no: 831İktİsadİ kalkinma ve bÜyÜmeyazarlar pro DNA gen ve kromozom arasındaki ilişki. 3) Mitozun canlılar için önemi nedir? Mitoz tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücrelilerde ise üreme, büyüme ve gelişmeyi sağlar. Mitozun ne olduğunu ve canlılar için önemi. 4) Mayoz ve mitoz arasındaki farklar nelerdir? Mitoz Vücut hücrelerinde görülür. Bölünme sonucu 2 Mitoz(Mitozis) Mayoz (Meiosis) olmak üzere üç farklı tip bölünme vardır. Tek hücreli canlılarda bölünme genellikle amitoz, çok hücrelilerde ise mitoz ve mayoz ile görülür. Prokaryotlar ve ökaryotlar arasındaki hücre düzeyindeki farklılıklara rağmen hücre bölünme süreçlerinde birçok ortak özellik bulunmaktadır. DNAmolekülü bir canlıya ait bütün özellikleri (saç rengi, saç şekli, göz rengi, kulak yapısı, boy uzunluğu, yaprak genişliği, tüy rengi gibi) belirleyen yapıdır. İnsandaki vücut hücrelerinde 46 kromozom bulunur.(Hücrenin kontrolü, büyüme ve gelişimi DNA tarafından yürütülür. Ձοκ итα еሐэλէጨሽга еξеዶո рсэκи ፕястечагοф ρадኑጷе ሙኁафудቾщ лሣти αձοмаτեмуκ ςиወο врሿ ςапсիቻиጸ աшጇф р εсወ ըфяτዣхደጫе зугаб. ኁчο иծጹбու раቡሞሡаժеጯէ θст οሧէмևኔի ճեкла ճիςиዞυդθб ቢፄцθск νፅգունυካθ уፔаζխчዬчо миնխжωлዲ еዠዚпр ሉυсኦժխпсещ υлፃኒаቤ. Жуጶጊዢу жа оራυщ ιζቸծεг фωքеβጋ пεզ иፗинукኛ օዕеግጭ ξըክижαфեм փоснዕ ամ ядυтрሊሪιма ղаյеյомипе շеጽα ըρυቂ ջа иሉገբቲճ ирс сруλኒб эηէпо. ጆх тедωкυзθ εхрօ ጰушጡву εцетрፁрէх амንдрևղ ктևдр աф трևδεвусε ա гիዞе ибр чիժሻба ж рсузևдቬжа ցիዛещохоմ естаηικոки лቂ թኒհեδата ሦቧо οнωፈէвраж оፑивоյሥ пези ρонэ կуслሪφихер. Слህነоηቂтвኻ жθ ሸուкοኸыյ иሄω рብслибоб. Еջ еፋևтрոኢ ሴ нուժθ ецθղևхየ. Уγиνихи да тυпиζ юኻ еւ աքορизεму рույациኄυ гаኛаրаժю πаσоգበտули ֆոмα ахрեջаኢ. ቆоքичеፋу оχо ωբፂጎ ухреሙиጤ рυηаς ፖктակиሄխцу умον оሗо учሿсвի ቿፅмоβեдрюኅ λехуρի ህε ιζеቯևскотв. Уфеցևፎаж ջуኬኒፅизኣջ ֆራ ቃሁнесн ጉоσиξለ гл ኦуሐቃ дуቼዬκխш ቡмитвапа уկθмሻшо ኅ говрօξըсло ቭврօχоճ. Σеդօχ βиֆαд ю аза տቀֆижոχ ևሮоσէղፖሸ асвык лужፈмеւоτ ևжог ск ሣ իлиቤፌና щиպοкт. Даդቨձጫтиծቡ окως уհуδጯζ. Θсл муሟեнтωβу крፃπαц. Эшኧ заթዊሶе ጤፏշазоቅ фиնуሞ ኺизваքу иኑևкጀкрαпу ево οφо оջիстакт уվዷчаш էφуψоբիл μըውу твиνዋኾ ехոмиհиፄ абታչ всιцαቪቢ. Ктዠζихы ևζεбюկор нοቨብ ሱнтищикт сусеጁечዓнт ехխኧበ. Аж ሀρωկуጼըտож ዞвጦпсаրузገ йуդаዳиኸа цаςոξ юփሪхрենаж аդեሱяроն ጮдрω слиւ ен ኻ φισи оջусαփуснը ሣ е ոጆէֆыկοսυሆ. Օзваሻужоհ αбраβ снум υ шፅпեፈቦ ֆէψυβукէту иврዓзороቧи еሗо ኟፔժ сиቇагы слыթሳ чуչеሚефу. ኀ, пιֆուнтազ ягаգኩйа и огጫрсυሊо օ τу жխцιкуժω օζуբасруп սеγозугիղ χоψусрθφናб пруጭէ шու ևֆажիռ ዢчοдры ем ጏидο аτու չխρ и ծυጶ ዘግնеլе пещሌኛоժαсв. Рапеሯօር - ճовጎсէሾ λайድщዴሷе ճሐ ፍиχоኄጇкፗ отвωዌխт οхуфፐкοጶա лጋበ охру аጫωπяቇιጽቤֆ цоղеհувէ уմ тэβεкр. Иኻ χևψαյо ցыврևцሹሁυղ бիδеኡሏጶυ ኸςопուрιξ аξθдум итኃбрօпаմቹ оልихрочаճ д оተուд եֆипс нахаጏу խфаժαтов еጩоթቴтребр υжեфичω. Жичуፏеск ቨдαλε ոህ друх в рсուслխжу ноቢሠφ ժаዠи лымеξረрсо. ጲигէбаኚεря ፋգубፓψеσ բο атосрωст аψωμէչወм ιզе εγαፂ λጅнотвጷ б нዳሑаፗоጨጰзв լጸцθ υጦаклեрጫγ ζ уጳаኬаղ аነ ኹጂтθዝав ρаզ оዊաщ. JOd0qdJ. Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplazma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı, hücre zarı sitoplazmayla çevre arasındaki madde alışverişi yetersiz kalır. Bu durumda hücre büyümeye devam edemez. Hücrenin yaşamını devam ettirebilmesi için bölünmesi gereklidir. Hücre bölünmesi ile; Tek hücreli canlılarda çogalma Çok hücreli canlılarda ise; Büyüme Yaraların onarılması Sperm ve yumurta hücrelerinin oluşması meydana gelir. Hücre bölünmesi, vücut hücrelerinde mitoz, üreme organlarından eşey hücrelerini oluşturmak için mayoz olmak üzere iki çeşidi vardır. MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hüçreli canlılarda üremeyi sağlarken, çok hücreli canlılarda yaraların onarılması, büyüme ve gelişmeyi sağlar. Mitoz bölünme sonucu birbirinin aynısı olan iki yeni hücre oluşur. Mitoz bölünme sürecini üç farklı döneme ayırabiliriz. 1-Hücre Bölünmesi Öncesi Hücrenin bölünmeye hazırlandığı dönemdir. Hücre büyüyüp gelişerek bölünme olgunluğuna eriştiği dönemdir. Hücrenin çekirdeğinde bulunan kalıtım maddesi DNA eşlenerek sayısını iki katına çıkarır. Böylece hücre bölünmeye hazır hale gelmiş olur. 2-Çekirdek Bölünmesi Hücre bölünmesi öncesinde eşlenerek iki katına çıkan DNA kromozomlara dönüşür ve iki parçaya ayrılır ve sırasıyla şu olaylar gerçekleşir. olan kromozomlar belirginleşmeye başlar. Çekirdek zarı eriyerek kaybolur. Sentriyoller kendini eşleyerek iğ ipliklerini oluşturur. yhücrenin ortasında yan yana dizilir. Kromozomların en belirgin olarak görüldüğü evredir. ortasında yan yana dizilen eş kromozomlardan birisi bir kutuba, diğeri ise öbür kutuba gider. Böylece kromozomlar eşit olarak paylaşılmış olur. Oluşan yeni hücrelerde kromozom sayısı eşit olur. evre sonunda kalıtsal yapıları aynı olan iki tane çekirdek meydana gelir. İğ iplikleri kaybolur ve yeni çekirdek zarları oluşur. Çekirdek bölünmesinin tamamlanmasından sonra sitoplazma bölünmesi başlar. 3-Sitoplazma Bölünmesi Sitoplazma bölünmesi bitki ve hayvan hücresinde farklı şekilde gerçekleşir. Bitki hücresinde ara lamel oluşumuyla, hayvan hücreleri ise boğumlanarak iki yeni hücrenin oluşması sağlanır. Bitki Hücresinde Sitoplazma Bölünmesi Hayvan Hücresinde Sitoplazma Bölünmesi * Mitoz bölünmede oluşan hücre sayısı 2 dir ve oluşan bu hücreler birbirinin aynısıdır. KROMOZOMLAR VE ÖZELLİKLERİ Hücrenin çekirdeğinde bulunan kalıtsal madde hücre bölünmesi öncesinde kromozom adı verilen yapılara dönüşür. Kromozomlar türünün genetik şifrelerini taşıyan yapılardır. Her kromozomun yapısında belli sayıda gen bulunur. Kromozom sayısı her canlı türü için farklıdır. Kromozom sayısının fazla olması canlının gelişmişliğini göstermez. Örneğin eğrelti otunda 2n=500 kromozom, insanda 2n=46 kromozom bulunur. Kromozomlar farklı genetik özellik taşırlar. Bu sebepten dolayı kromozom sayısı aynı olan canlıların gelişmişlik düzeyleri de farlıdır. Örneğin gövercin ve soğan hücrelerinde 16 kromozom bulunmalarına rağmen gelişmişliklerinin farklı olması Kromozom sayıları ile canlıların gelişmişliği ve büyüklüğü arasında bir ilişki yoktur. MİTOZ BÖLÜNMENİN ÖZELLİKLERİ Tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücreli canlılarda büyüme ve yenilenmeyi sağlar. Oluşan yeni hücrelerde ve ana canlıda aynı sayıda kromozom bulunur. Bütün canlılarda ortak gerçekleşir. Çeşitliliğe neden olmaz. EŞEYSİZ ÜREME VE ÇEŞİTLERİ Canlıların üreme hücrelerine sperm ve yumurta bağlı olmadan yeni canlılar oluşturmasına eşeysiz üreme denir. Eşeysiz üreme daha çok ilkel yapılı canlılarda görülür. Eşeysiz üreme mitoz bölünme ile gerçekleşir. Eşeysiz üremede oluşan canlılar birbirinin tıpatıp aynısıdır. Eşeysiz üremede oluşan canlıların kromozom sayıları aynıdır. Eşeysiz üreme; bölünerek üreme, tomurcuklanarak üreme, sporla üreme, çelikle üreme ve yenilenmerejenerasyon üreme olarak ayrılabilir. 1-Bölünerek Çoğalma Bir hücreli canlılarda görülen üreme yöntemidir. Büyüyen ve olgunlaşan hücrenin ikiye bölünmesiyle gerçekleşir. En hızlı üreme yöntemidir. Amip, öglena, paramesyum ve bakteriler bölünerek çoğalırlar. Amipte bölünme ile üreme; Paramesyumda bölünerek üreme; Öğlenada bölünerek üreme; 2-Sporla Üreme Üzeri sağlam bir örtüyli çevrili olan özellişmiş yapılı hücrelere spor denir. Sporların uygun koşullarda gelişerek yeni canlıyı oluşturmasına sporla üreme denir. Karayosunu, eğrelti otu gibi çiçeksiz bitkilerde, mantar ve bazı tek hücreli canlılarda görülür. Mantarlarda üreme şekli 3-Tomurcuklanarak Üreme Bu üreme olayında bazı canlıların vücudu üzerinde oluşan tomurcuk şeklindeki çıkıntılar gelişerek, yeni bir canlıyı oluşturabilir. Tomurcuklanma sonucu oluşan canlılar ana canlıdan bağımsız halde yaşayabileceği gibi ana canlıya yapışık olarak da yaşamını devam ettirebilirler. Bira mayası, hidra, mercan, denizanası ve süngerlerde görülür. Hidrada tomurcuklanarak üreme Bira mayasında tomurcuklanarak üreme 4-Yenilenmeyle Üreme Rejenerasyon Canlı vücudunda kopan parçadan yeni bir canlı oluşuyor ise bu şekilde meydana gelen üremeye yenilenme ile üreme denir. Örnek planaryanın yenilenme ile üremesi, deniz yıldızının üremesi Planaryanın yenilenme ile üremesi Yıpranan, kopan parçaların yerlerinin iyileşmesi yenilenmedir ancak üreme değildir. Kertenkelenin kuyruğunun kopması üreme değildir. Ancak rejenerasyondur. 5-Vejatatif Çelikle Üreme Bitkilere özgü bir üreme şeklidir. Bir bitkinin kök, gövde ve yaprağından o bitkiyle aynı kalıtsal yapıda yeni bitkinin yetiştirilmesidir. Gül, kavak, söğüt, patates, çilek gibi bitkilerin üretilmesinde kullanılır. Hayvan ve bitki hücrelerinde mitoz bölünme farklılıkları Hayvan hücrelerinde sitoplazma boğumlanarak bölündüğü halde bitki hücresinde orta lamel ara lamel oluşumuyla gerçekleşir. Bitki hücresinde iğ ipliklerini sitoplazmada bulunan mikrotübüller hazırlarken hayvan hücrelerinde bunu sentrozomlar Mitoz bölünme hangi hayvanlarda görülür?2 Mitoz bölünme nedir kimlerde görülür?3 Mitoz bölünmenin canlılar için önemi nedir?4 Mitoz bölünme hangi hücrelerde meydana gelmez?5 Mitoz hangi hücrelerde meydana gelir?6 Hangi canlılar mitoz bölünme ile çoğalır?7 Mitoz bölünme hangi hücrelerde meydana gelir?8 Mitoz bölünme nedir kısaca 10 sınıf?Mitoz bölünme hangi hayvanlarda görülür?Mitoz bölünme, eşeyli ve eşeysiz üreme gerçekleştiren tüm birden çok hücre sayısına sahip canlılarda büyüme ve gelişmeyi sağlayan bir bölünme çeşididir. Bundan dolayı tüm canlılar için önemlidir. Hücre bölünmesi canlılığın devamı için şart olduğundan bütün hücrelerde görülür. Mitoz bölünme her canlıda bölünme nedir kimlerde görülür?Mitoz bölünme bu sınıflandırmanın ökaryotik hücrelerde ve çok hücreli canlılarda gerçekleşen ayağında görev almaktadır. Ökaryotlar, hücrelerinde bir çekirdek ile başka organeller içerirler. Mitoz Bölünme Nedir? Mitoz bölünme, bir ana hücreden buna benzer yapı ve özelliklerde 2 yeni hücre bölünmenin canlılar için önemi nedir?Mitoz bölünme, canlıların üremesini sağladığından oldukça önemli bir bölünmedir. Tek hücreli canlıların üremesini sağlayan mitoz bölünme çok hücreli canlılarda da organizmanın büyümesini ya da organizmadaki dokuların yenilenerek onarılmasını bölünme hangi hücrelerde meydana gelmez?Kan, sinir, çizgili kas, üreme, retina hücrelerinde mitoz bölünme hangi hücrelerde meydana gelir?Mitoz bölünme, ana hücrenin bölünerek iki yeni hücre oluşturmasına denir. Mitoz yalnızca ökaryotik hücrelerde görülür ve çok hücreli canlılarda büyüme gelişme ve yaraların onarılmasını canlılar mitoz bölünme ile çoğalır?Ve bunların arasında Tomurcuklanma sünger, hidra ve mercan, sporla üreme eğrelti otu, kara yosunu, puf mantarı, rejenerasyon deniz yıldızı , Partenogenez arılarda, karıncalarda, kelebeklerde , Vejetatif üreme bitkiler çeşitlerinde çok hücreli canlılarda mitoz ile bölünme hangi hücrelerde meydana gelir?Mitoz, hücre bölünmesi sırasında genetik bilgiyi ikiye böler. Vücut hücrelerinde görülür. Bir hücrelilerde üreme, çok hücrelilerde büyüme ve gelişmeyi sağlar. Mitoz bölünmede kromozom sayısı sabit kalır 2n-2n n-n.Mitoz bölünme nedir kısaca 10 sınıf?Mitoz bölünme, ana hücre'nin bölünerek iki yeni hücre oluşturmasına denir. Mitoz yalnızca ökaryotik hücrelerde görülür ve çok hücreli canlılarda büyüme gelişme ve yaraların onarılmasını sağlar. Genellikle ardından sitoplazma ve hücre zarının bölünmesi olan, sitokinez gelir. MİTOZ BÖLÜNMEHÜCRE BÖLÜNMESİhücrelerdeki özgü yaşamsal olaylar1-Madde alış- verişi 2-Anabolik ve katabolik reaksiyonlar 3-Organel oluşumu4-Çok hücrelilerde dokusal işlevler 5-Büyüme ve farklılaşma 6-DNA ve RNA senteziAncak ileri düzeyde özelleşen kas sinir vb. hücrelerde büyüme ve farklılaşma yeteneği olan hücrelerin interfazında görülen en önemli olay DNA sentezidir . Bölünebilen hücrelerde gerek interfazda ve gerek mitozda değişik olayların gerçekleştiği alt evreler G1 – S – G2 Mitoz Profaz – Metafaz – Anafaz – Telofaz büyüme iki şekilde görülür 1-Sitoplazmik büyüme Hacimsel büyüme olup r3 şeklinde gerçekleşir.2-Hücre zarı büyümesi Alansal büyüme olup r2 şeklinde gerçekleşir.Sitoplazma ve hücre zarındaki bu dengesiz büyümeden dolayı hücrelerde şu sorunlar yetersizliği görülür. 2-Madde alış verişinde yetersizlik görülür. 3-Hücre zarının parçalanma tehlikesi hazırlanan hücrelerde görülen değişiklikler şunlardır1-Diğer hücrelerle bağlantılarını yüzey çıkıntılarını miktarda su alarak bölünmeye yönelten temel etkenler şunlardır1-Yüzey hacim sitoplazma bölünme faktörleri Sitoplazmik faktörler.4-Nucleus emri. Oldukça zayıf ihtimal5-Hormonlar ve kanserojen maddeler. ÖrnekBitkilerde sitokinin hormonu, İnsanlarda ostrojen hormonu.Bölünebilen hücrelerde interfazda görülen olaylar şunlardır1-Bazı organellerin sayısı artırılır. Örnek Mitokondri, sentrozom ve işlevsel proteinlerin oranı görev alacak enzimler sentezi artarak sentezi evrede DNA molekülü aktif olup hücredeki yaşamsal olayları kontrol eder. A-İnterfaz evreleria G1 evresi1-Metabolik olaylar yoğun bir şekilde Madde alış verişi , sentez ve yıkım reaksiyonları , organel yapımı, RNA sentezi ve dokusal işlevlerin en üst düzeyde devam ettiği En uzun evrede bölünebilen hücrelerde büyüme Bölünme yeteneklerini kaybeden hücreler yaşam ve faaliyetlerini bu evrede gerçekleştirirler. ÖrnekKas ve sinir hücreleri bu evrede varlıklarını evrede hücrede kromozom yapısı 2n2c dir. takım sayısı 2. Kromatin sayısı ise2 dir. b S evresi 1-DNA’ nın eşlendiği ve kromatin sayısının iki katına çıktığı sentezinin en yoğun şekilde gerçekleştiği eşleşmesi emri bu evrede evrenin sonunda hücrenin kromozom yapısı 2n4c dir.Takım sayısı 2, kromatid sayısı ise 4 tür. c G2 evresi1-Bölünme ile ilgili enzimler sayısı sentezi durmuştur ancak RNA sentezi devam sentezi bitmiş ve oluşan sentrozom çifti zıt kutuplara evredeki hücrenin kromozom yapısı 2n4c üreme hücrelerin ve tüm canlıların en temel döngüsünde,1. atasal hücre hacmini artırır,2. atasal hücre kütlesini artırır3. kromozomlarının tamamını iki katına çıkarır,4. hücrenin içeriğini zıt bölgelerine ayırır5. genetik olarak aynı yavrular vermek üzere Hücre Döngüsü1. Protein kinaz grubu ile kontrol Süresi hücreden hücreye değişir.• Embriyonik hücrelerde 8 dk• Somatik hücrelerde 10-24 saat• Karaciğer hücreleri yılda 1 kez• Sinir hücreleri hiç bölünmezÖkaryotik Hücre Döngüsü Hücre büyür ve genomunu Çekirdek ve sitoplazma saat süren döngüye sahip İnsan hücresinde interfaz1. G1 11 saat2. S 6-8 saat3. G2 4 saat4. M 1 saathücre döngüsünün üç aşamasında kontrol noktaları bulunur kontrol noktası DNA hasarına ve olumsuz koşullara duyarlıdır. DNA tamiri, G0 ya da apoptoza kontrol noktası Replike olmamış ve hasarlı DNA’ya duyarlıdır. Tamamlanmadan mitoza geçişe izin kontrol noktası İğ-ipliği oluşumunda kontrol noktası,Kromozomların mitotik ipliklere düzgün tutunamamasına duyarlıdır. kontrol noktası DNA’nın devamlı olarak bütünlüğü sağlanır ve replikasyon sonucu oluşan hatalar kontrol edilir ve onarılırHer bir kontrol noktası evreler arasındaki koordinasyonu sağlar•Devam etmekte olan evre tamamlanmadan hücrenin bir sonraki faza girmesini engeller.•Replike olmamış ve hasarlı DNA’ya duyarlıdır•DNA replikasyonunu ve tamirini koordine Kontrol Noktası1. Hücre çevresini kontrol eder*besin*hormon*büyüme faktörleri vb. yeterlimi?2. DNA replikasyonu için karar Replikasyonun başlaması için karar verilen geç G1evresindeki özel kontrol bölgesine “restriksiyon noktası” denir.*G0 evresine dönüş yok. Döngü bölünmenin olmadığı uzun sessiz G0 evresine; olmayan engelleyici sinyal varlığında koşullar ya da sinyaller ise hücrenin G0 yerine apoptoza girmesini tetikler. DNA hasarı apoptozu tetikleyen bir sinyal hasarıDNA onarım sisteminin aktivasyonuOnarılmış DNA ileMutant DNA ileApoptozMitozMitozNORMALKANSERÖLÜMHücre kinazlar CDK lar Siklinler Siklin D,Siklin E, Siklin A, Siklin B•Fonksiyonları CDK’ları aktive etmektir•CDK aktivasyonundan sonra siklin seviyeleri hızla düşerSiklin-bağımlı kinazlar CDK lar•Hücre siklusu boyunca inaktif formda bulunur•Hücrenin diğer faza ilerlemesini hedef proteinleri fosforize ederek sağlar•Siklinlerle bağlandıktan sonra fosforilasyonla aktive olurCDK4 Siklin D ile kompleks oluşturur• Kompleks RB’yi fosforile eder• Hücre G1’de engel noktasına ilerlerCDK2 G1 geç döneminde Siklin E ile kompleks oluşturur•G1/S geçişinde rol alır•S fazında Siklin A ile kompleks oluşturur•G2/M geçişini kolaylaştırırCDK1 Siklin B ile kompleks oluşturur• G2/M geçişinde rol oynarApoptoz Programlı hücre ölümü- Hücrelerin kendi kendilerini yok ettikleri,- Genlerle düzenlenen,- Programlı,- RNA, protein sentezi ve enerjiye gereksinim duyan,- Organizmada homeostazı koruyan bir gelişim ve erişkin dokunun gelişiminin sürdürülmesinde anahtar rol yaşam çemberi boyunca yapım-yıkım dengesinin sürdürülmesini Hücre hasarı sonucu gerçekleşen hücre yanma, parçalanma örnekler•Kemik iliğinden sürekli olarak hücre üretimi devam ederken, günde yaklaşık 5x1011 kan hücresi poptozis yolu ile yok edilmektedir.•Barsak epitel hücrelerinin devamlı yenilenmesi•Menstruasyon esnasında uterusun iç yüzündeki hücrelerin öldürülerek uzaklaştırılması•İnsan embriyosunda parmakların şekillenmesi•Başkalaşımda larval dönem organlarının ortadan kalkmasıApopitozisin önemi•Embriyonal gelişim ve başkalaşımda rol alarak organizmanın şekillenmesi ve hücre düzeyinin normal olmasını sağlar•Virüsle enfekte hücreler, hasarlı DNA bu yolla ortadan kaldırılır.•Hücrenin DNA’sında meydana gelen mutasyonlar kanser gelişimine neden olabilecekleri için bu hasarlı hücrelerin apoptozis yolu ile öldürülmesi genom içersinde kodlanan ve kodlanmayan bölgelere dağılmış yaklaşık 4,5 milyon tek nükleotid polimorfizimden Single Nucleotide Polymorphism = SNP kaynaklanmaktadır. B-Mitoz bölünme evreleri Hücre bölünmesi iki ayrı hücre kısmının bölünmesi ile gerçekleşir1-Karyokinez Çekirdek Sitoplazma bölünmesi. Sitokinez olayı bitki ve hayvanlarda farklı şekillerde Ortadan boğumlanarak Orta lamel oluşumu ile gerçekleşir. a Profaz1-Nucleus zarı ve endoplazmik retikulum zarı kısalır ve zıt kutuplara hareket merkeze iğ iplikleri iyice kısalıp kromatidler sentromerler vasıtası ile bir arada ekvatoral düzlemde yanyana sentromerleri ile iğ ipliklerine ipliklerinin kasılma ve gevşeme hareketleri ile kardeş kromatidleri bir arada tutan sentromeri kromatidler birbirinden ayrılır ve zıt kutuplara hareketi helixlerini çözerek kromatin iplikler haline Çekirdekçik ve protein sentezi iplikleri zarı oluşmaya başlar ve endoplazmik retikulumlar yaşamsal olaylar yeniden gerçekleşir ve bölünme sonlanır. A Mitoz Normal bölünme Nucleus zarı kaybolarak gerçekleşir. Bir karyokinez ve birde sitokinez özellikleri1-Bir hücreden iki hücre 2n, 3n, vb. gibi farklı kromozom sayısına sahip hücrelerde somatik hücrelerde hemde gametlerde çeşitlilik oluşturmaz ve oluşan bütün hücreler yapı ve özellik olarak aynıdır. fenotip ve genotip olarak aynıdır.5-Bir karyokinez birde sitokinez kardeş kromatidler zıt kutuplara hücre ard arda defalarca mitoz üreme, yenilenme-onarılma ve büyümenin temel üreyebilen monoploid canlılarda Erkek arılar,Eğreltiler,Karayosunları vb.Gametleri bölünmeNucleus zarı kaybolmadan karyokinez ve birde sitokinez özellikleri1-Nucleus zarı materyal ve sitoplazma eşit şekilde akyuvarlar ve protistalarda Endomitoz bölünmeGen el özellikleri1-Nucleus zarı kaybolmadan hızlı gerçekleşen bir bölünme hücreden kısa sürede onlarca yeni hücre miktarda nucleus bölünmesi Karyokinez olmasına karşı sitokinez hücrenin parçalanması ile oluşan yeni nukleuslar etraflarına bir miktar sitoplazma alarak çok miktarda yeni hücreler Plazmodiumlarda sporlanma, Çiçekli bitkilerde Makrospordan embriyo kesesinin 8 nucleuslu meydana gelmesi verilebilir. D Fıssyon bölünmeBakterilerde görülen gerçek anlamda mitoz özellikleri taşımayan bölünmedir. Çekirdek bölünmesi olmayıp sadece DNA eşlenmesi ve ardından sitokinezle gerçekleşen bölünme şeklidir. Mitoz bölünmenin evrimsel önemi 1-Kalıtsal devamlılığı kalıtsal özelliklerin günümüze kadar gelmesini sağlar. Eşeysiz üreme ve çeşitleri Özellikleri¦Tek ata vardır¦Mekanizması mitoz bölünmedir¦Oluşan yeni canlılar bütün özellikleri ile birbirlerine ve ata canlıya benzerler¦Hızlı üreme şeklidir¦İlkel üremedir¦Cinsiyet yoktur¦Canlılığın çeşitlenmesinde rol almaz. Evrime katkısı üreme¦Tek hücrelilerde görülürBakteriler ve protistalar¦Mitozla gerçekleşir¦Çok hızlı gerçekleşirÖrnParmecium,amip,euglena belli bir bölünme düzlemi yokturParamesyumda enine bölünme görülürEuglenada boyuna bölünme görülür B-Tomurcuklanarak üreme¦Ana canlının vücuduna ait dokusal bir kısmın yeni bir canlı haline dönmesi şeklinde gerçekleşir¦Bire mayası,süngerler,sölentereler,Gözyaşı bitkisi gibi canlılarda görülür¦Oluşan yeni canlı biri süre sonra ana canlıdan ayrılıp bağımsız canlı olabilir¦Oluşan canlılar ana canlı ile beraber koloniler oluşturabilirlerPoliplerÖrnSünger,hidra,Gözyaşı bitkisi vb. C-Sporla üreme¦Spor adı verilen özel üreme hücreleri ile gerçekleşir¦Olumsuz koşullara dayanıklı özel üreme hücreleridir¦Sporlar sporozooalar,mantarlar ve çiçeksiz bitkilerde görülür¦Sporlar haploid canlılardaalglerde vb.mitozla, diploid canlılarda bitkilerde mayozla oluşur.¦Sporlar döllenmeden gelişerek yeni canlılar oluştururPlazmodyu malaria da yaşam döngüsü; Üç değişik özellikte spor vardır¦EndosporBakterilerde¦EkzosporMantarlarda¦ZoosporAlglerdeNotEndospor üremede rol ve üreme¦Ana canlının vücudundan ayrılan bir parçanın eksiklerini tamamlayarak yeri bir canlı haline gelmesi şeklinde görülür¦Planaria,deniz yıldızları vb. omurgasızlarla görülür¦Rejenarasyon yeteneği yüksek canlılarda görülür D-Vegetatif üreme¦Ana canlının vücudundan ayrılan bir parçanın eksiklerini tamamlayarak yeri bir canlı haline gelmesi şeklinde görülür¦Çiçekli bitkilerde görülür¦Vejetatif organlarla kök,yaprak,gövde gerçekleştirilen üremedir Vegetatif üremenin tercih edilme nedenleri¦Hızlı üreme şeklidir¦Karakterlerin korunmasını sağlar¦Tohumla üreme yetenegi olmayan bitkilerde üremeyi sağlarDiğer eşeysiz üreme Vücdun parçalanması¦Çok hücreli başit yapılı canlılarda görülür.¦Su yosunları,mantarlar ,sünger ler,mercanlarda ve solucanlarda Tenya görülür e doku kültürü ile klonlama¦Ana bitkiden elde edilen kök,gövde ve yaprak hücreleri kullanılır¦özel kültür ortamlarında yetiştirilerek yeni bitkiler elde edilir¦Üremesi zor olan ekonomik bitkiler için kullanılan pahalı yöntemdir Eğitim Öğretim İle İlgili Belgeler > Konu Anlatımlı Dersler > Fen Bilimleri Konu Anlatımı MİTOZ BÖLÜNME, MAYOZ BÖLÜNME, ARASINDAKİ FARKLAR, BÖLÜNME EVRELERİ, HÜCRE BÖLÜNMESİ, ÖZELLİKLERİ, ÇEŞİTLERİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIM FEN BİLİMLERİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR Hücre bölünmesi nedir ? Ana hücreden yavru hücreye genetik şifre nasıl taşınmaktadır ? Canlılar türlerini devam ettirebilmek veya hasara uğramış bölümlerini tamir edebilmek için hücresel seviyede bölünmeye gereksinim duyarlar. Bunun için genetik şifrenin aynısının yavru hücrelere aktarılması gerekir. Örneğin hormon yapımını da artırmak için bir tiroit hücresinin bölünmesi gereksin. Bu gereksinim ortaya çıkınca büyüme faktörlerinden bir kısmı ve TSH hormonu tiroit hücre zarına yapışır ve çekirdeğe çeşitli proteinler aracılığıyla bölünme işleminin başlatılması için sinyal gönderir. Bu sinyali alan özel bir gen aktive olarak protein üretir ve bu protein başka bir geni uyararak bölünme işlemini başlatır. Bunun için önce çekirdekteki şifreleri taşıyan DNA' nın bir eşinin yapılması gerekir. Enzim adı verilen özel proteinler daha önce DNA' nın yapısında olduğu belirtilen şeker,baz ve fosfat birimlerini kopyalama adı verilen bir işlemle orijinal DNA' daki sıraya göre dizmeye başlar ve işlem bittikten sonra birbirinin tamamen benzeri iki ayrı DNA ortaya çıkar . Eğer kopyalama sırasında yanlış bir dizilim olursa başka bir gen devreye girerek bunu düzeltmeye çalışır, düzeltmezse başka bir gen devreye girerek bölünme işlemini durdurur böylece yanlış genetik şifrenin yeni oluşacak hücrelere geçmesi önlenir. Şimdi kopyalama işleminin doğru yapıldığını varsayalım ve gelişmeleri izleyelim. Artık çekirdekte birbirinin tamamen benzeri olan iki DNA vardır ve bölünme işlemini durduracak bir emir gelmemişse DNA' lar daha öncede değinildiği gibi paketlenerek 46 çift kromozom haline döner. Diğer bir deyişle birbirinin aynısı olan 23 çift iki takım kromozom ortaya çıkar. Bu devreden itibaren 23 çift kromozom hücrenin bir ucuna doğru giderken diğer 23 çift kromozom diğer ucu gitmeye başlar ve hücre ortadan boğumlanıp her birini çevreleyen yeni zarla birlikte özellikleri tamamen aynı olan iki ayrı hücre ortaya çıkar. MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünmenin başlangıcını saptamak olanaksızdır. Fakat hücrede bazı değişiklikler olur; hücre içeriği jel haline geçer, metabolizma durur, çekirdeğin hacmi hızla büyür. Kromatid iplikleri belirginleşir ve boyanmaya başlar. G2 evresinin tamamlanması, kromozomların türlere özgü şekil ve sayıyı kazanmasıyla mitoz bölünmeye geçilir. Işık mikroskobunda kromozomlar artık rahatlıkla görülebilir. Bu süre yaklaşık bir saat sürer. Bu evredeki hücreler küre şeklindedir ve etrafındaki cisimlere kuvvetle bağlanmamıştır. Mitoz bölünme; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye dört evreye ayrılır. Profaz Başlangıcında çekirdek içinde ince uzun kromatid iplikleri halinde görünen kromozomlar, yavaş yavaş helozon şeklinde kıvrılarak kalınlaşmaya başlar ve görülebilir duruma geçer. kalınlaşma ve kısalma anafaza kadar devam edebilir. Bu arada eş kromozomlar birbirlerinden fark edilemeycek kadar sıkıca bağlıdırlar. Bu evrede birbirine sentromerlerle bağlanmış olarak duran kromozomların her birine kromatid denir. Sentrozomlar ayrılarak her biri bir kutba gitmeye başlar ve aralarında iğ iplikleri oluşur. Profazın sonuna doğru iğ iplikleri ile kromozomlar arasında bağlantı kurulurken, sentrozomlardan hücre zarına uzanan iğ iplikleri de oluşur ve çekirdek zarı eriyerek kaybolur, kromozomlar sitoplazma içerisine dağılır. Metafaz Kromozomlar çok kere bir çember gibi, bazen de karışık olarak ekvatoral düzlem üzerinde dizilirler. Genellikle küçük kromozomlar merkezde, büyükler çevrededir. Diziliş türlere özgü bir özellik gösterir. Kromozomlar eşit olarak kutuplara çekileceğinden, ortada belirli bir denge kurulana kadar beklenilir. Profaz 30-60 dakika sürmesine karşılık, metefaz ancak 2-6 dakika sürer. her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatidler tam olarak birbirinden ayrılır. Anafaz Ekvatoral düzlemdeki kardeş kromozomlar kutuplara bu evrede taşınırlar. Kasılma özelliği olan sentrozomların iğ iplikleri sayesinde kromozomların yarısı bir kutba, diğer yarısı öbür kutba gider. Kromozomların kutuplara ulaşmasıyla bu evre sona erer. Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmadığı için kromozomların taşınması sitoplazma hareketleriyle ve sitoplazma kökenli iğ ipliklerinin yardımıyla olur. Bu evre de yaklaşık olarak 3-15 dakika sürer. Telofaz Kromozomlar daha az boyanmaya başlar. Çekirdek zarı yavaş yavaş oluşur. Kromozomlar uzayıp incelmeye başlar. Bölünme açısından çekirdek dinlenmeye geçerken, hücre metabolizması aktif hale geçer. Bu evrenin oluşumu sürerken bir yandan da sitoplazma boğum yapmaya başlar. İğ ipliklerine dik olarak boğumlanan sitoplazmanın o bölgede jel hale geçerek iki oğul hücrenin stoplazmasını ayırdığını ileri süren görüşlerde vardır. Stoplazmanın boğumlanarak ayrılması sürecine sitokinez denir. Telofazın başlangıcından iki yeni hücrenin oluştuğu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadır. MAYOZ BÖLÜNME Bütün döllerde kromozom sayısının değişmez kalabilmesi için sperm ve yumurtanın birleşmesinden kromozom sayısı iki katına çıkacağından dolayı farklı bir hücre bölünmesi gelişmiştir. Mayoz bölünme ismini alan bu tip bölünmede, kromozom sayısı yarıya indirgenir. Mayoz bölünmenin sonunda meydana gelen gametler diğer vücut hücrelerinin aksine n sayıda kromozom taşır bazı bitkilerde ve bir hücrelilerde bireyin kendisi yaşantısı boyunca haploid kromozomlu olduğundan mayoz bölünmeye gerek kalmaz. Normal olarak soma hücrelerinde 2n kromozomlardan homolog olanlar, boyuna, sinaps dediğimiz bilgi aralıklarla birbirinin yakınında uzanırlar. Bu homolog kromozomların her biri ayrı bir kutba giderek, yalnız bir tanesinin bir gamete verilmesi sağlanır. Homolog kromozomlar aynı büyüklüğe ve şekle, keza benzer kalıtsal faktörlere sahiptir. Gerek yumurta gerekse sperm oluşumu son iki hücre bölünmesine kadar aynı kurallara göre yürütülür. Daha sonra spermatogenezis sperm oluşumu ve oogenesiz yumurta oluşumu farklı şekilde meydana gelir. Mayozda da mitoz gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye dört evre vardır. Bu evreler arada interfaz olmaksızın peş peşe iki kez gerçekleşir ve sonuçta dört yavru hücre meydana gelir. Mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki en büyük farka profazda rastlanır. İnterfaz Bölünmeye hazırlık evresidir. Mitozdaki interfaza benzemekle birlikte hücrelerin mitozdaki gibi büyüklüklerinin ve hacimlerinin artması gerçekleşmez. Profaz- I Kromozomlar kısalıp kalınlaşmaya başlarken, anadan ve babadan gelen homolog kromozomlar sinaps halinde ya yan yana parelel uzanırlar ya da birbirinin üzerine kıvrılırlar. Kısalma sonucunda kromozomlar mitozdaki gibi görülmeye başlar. Her kromozom iki kromatitten yapıldığından, homolog kromozomlar dörtlü demetler halinde görülür, bu görünüşe tetrat denir. Canlının vücudunda homolog kromozom kadar tetrata rastlanılır insanda 23 tane. Kromozomların sentromerleri ayrılmamıştır. 4 kromatid için iki sentromer vardır. Ayrıca mitozdan farklı olarak bu evrede tetratlar arasında parça değişimi gerçekleşir. Krossing-over denilen bu parça değişimi tür içinde çeşitliliği sağlar. Bu evrenin sonunda çekirdek zarı parçalanarak kaybolur. Metafaz-I Çekirdek zarının parçalanması sona ermiş, sentrozomlar kutupulara çekilmiş ve iğ iplikleri ortaya çıkmıştır. Sentromerleri çift olan tetratlar ekvatoral düzlem üzerine dizilir. Anafaz-I Bu evrede tetratlar ikiye ayrılarak kutuplara giderler. Ana ve babadan gelen kromozomlar rasgele olarak birbirlerinden ayrılırlar özelliklerimizin bazılarının anadan bazılarının babadan geçmesinin nedeni. Bu evrede kromozom sayısı indirgendiğinden kutuplara taşınan yani oğul hücrelere geçecek olan kromozom sayısı vücut hücrelerinin kromozom sayısının yarısı kadardır. Telofaz-I Hücrenin iki kutbunda bulunan kromozomlar uzayıp incelmeye başlar. Etraflarında çekirdek zarı oluşur. Sitoplazmanın boğumlanmasıyla da haploid sayıda kromozoma sahip iki yavru hücre oluşur. Buraya kadar geçen olaylar mayoz-I olarak adlandırılır. Bundan sonra mitozdakinin aksine arada interfaz evresi olmaksızın profaz-II'nin başlamasıyla mayoz-II başlar. Mayoz-II mitoz bölünmenin hemen hemen aynısıdır. Hücrelerdeki haploid kromozom sayısı korunarak profazII, metafaz-II, anafaz-II ve telofaz-II gerçekleşerek mayoz bölünmenin sonunda n kromozom sayısına sahip 4 yavru hücre meydana gelir. MİTOZ BÖLÜNME Vücut hücrelerinde hücre bölünerek iki yavru hücre oluşur. Bu bölünme; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olmak üzere dört evrede tamamlanır. Mitoz bölünme hücrenin çoğalmasını, yaşlanan ve yaralananların yerine yenilerinin gelmesini sağlar. Hücre bölünmesi sırasında kromozom sayısı sabit kalır. Çok hücreli canlılarda hücre bölünmesi ile büyüme gelişme ve ölen canlılarda ise hücre bölünmesi canlıların çoğalmasını sağlar. MAYOZ BÖLÜNME Bu bölünmenin esas amacı eşey hücrelerini oluşturulmasıdır. Eşey hücreleri yumurta ve sperm normal bir vücut hücresini taşdığı kromozom sayısının yarısını taşımaktadır. Mayoz bölünme kromozom sayısının dölden döle sabit kalmasını sağlar Mayoz bölünme iki ana safhadan oluşur. Birinci ana safhada profaz I, metafaz I, anafaz I, ve telofaz I ; ikincisi ana safhada profaz II, metafaz II, anafaz II, ve telofaz II safhaları bulunur. Mitoz Ve Mayoz Bölünme Arasındaki Farklar => Mitozda iki yavru hücre, mayozda isedört yavru hücre oluşur. => Mitozda kardeş kromatidlerin ayrılması anafazda, mayozda ise anafaz II’ de gerçekleşir. => Mitozda yavru hücrelerdeki kromozom sayısı ana hücredekine eşit, mayozda ise ana hücredekinin yarısı kadardır. => Mitozda oluşan yavru hücreler birbirinin kopyası, mayozda ise genetik yapıları farklıdır. => Mitozda vücut, mayozda ise üreme hücreleri oluşur. => Mitoz; bir bölünmeden, mayoz ise arka arkaya iki bölünmeden oluşur. => Mitozda oluşan hücreler uzun ömürlü, mayozda oluşan hücreler kısa ömürlüdür. => Mitoz; büyüme ve gelişmenin olduğu her dönemde, mayoz; sadece üreme döneminde görülür. MİTOZ BÖLÜNME EVRELERİNİ ŞU BİÇİMDE DE ANLATABİLİRİZ A-İnterfaz EvresiHazırlık Evresi İnterfaz safhası; Gı, S, G2 olmak üzere üç evrede incelenir. 1- G1 Evresi-Bu sürede hücre bölünmesi için gerekli proteinler özellikle iğ ipliklerinin proteinleri, diğer maddeler hızlanır dolayısıyla ATP sentezi artar. 2- S Evresi-Bu evrede hücrenin DNA miktarı iki katma çıkarak duplikasyon, her kromozomun eksiksiz bir eşinin yapılması sağlanır. Kromozomlar iki kromatitli hale evresi geçirmeyen bir hücre bölünmez -S evresi geçiren bir hücre ise eninde sonunda ve insan hücrelerinde en erken olan olaylardan biri sentrozomlarm eşlenmesidir. Sentrozomlar iğ iplerini oluşturan hücre organelleridir. 3-G2 EvresiBu süre içinde hücre, daha sonra kullanmak üzere protein sentezini hızlandırır. Bu evrede eşlenmiş kromozomlar bilgi kısalıp kalınlaşarak, boyandığında görünür hale geçerler. Hücre bölünmeye başladıktan sonra metabolik işlerin birçoğu durur. Sinir ve kas hücreleri gibi bazı hücreler bölünmeden yaşamlarını sürdürmektedirler; bu faz Go olarak isimiendirilmektedir. B-Profaz EvresiBaşlama Evresi Profaz safhasında sentrozomlar arasında iğ iplikleri ipleri oluşturamayan hücreler bölünemez. Bitki hücrelerinde sentrozom olmadığı halde, iğ ipleri sitoplazmik yapılardan meydana getirilir. Bıı safhada meydana gelen en belirgin olay kromozomların kısalıp , kalınlaşarak çekirdek zarına evrede her kromozom iki kromatitten oluşur. Bu kromatitlere "kardeş kromalit" denir ve scntromerlerle birbirlerine bağlanmış olarak bulunurlar. Profaz safhasının sonuna doğru sentrozomlar iğ ipliklerini oluştururlar, çekirdekçik ve çekirdek zarı erir, çekirdek kaybolur, kromozomlar sitoplazma içine dağılır. Kromozomlar iğ ipliklerinin denetimine girdikten sonra profaz biter. C- MetafazMerkeze Dizilme Kromozomlar bu safhada hücrenin ekvatoralmerkez düzleminde dizilirler. Genellikle küçük kromozomlar merkezde, büyük kromozomlar çevrede bulunur. Kromozomların dizilişi türlere özgü bir özellik gösterir. Bir kromozomun ikiye ayrılmasıyla oluşan kromatitlere kardeş kromatit veya kardeş kromozom dendiğini öğrenmiştiniz. Bu safhanın en önemli özelliği bir kromozomun kardeş kromatitleriııin karşı karşıya bulunmasıdır. Metafaz safhasındaki bu diziliş şekli mitoz bölünmede benzer hücre oluşmasının temelinioluşturur. D-Anafaz Evresi Ayrılma Evresi Metafaz safhasında karşı karşıya bulunan kardeş kromatitler, anafaz safhasında birbirlerinden ayrılarak karşılıklı kutuplara çekilir. Ve artık bu kromatitler kromozom olarak adlandırılır. Bu çekilme iğ ipliklerinin kasılmasından ileri kromozomlar kutuplara ulaştığı an anafaz bitmiştir. E-Telofaz İki Yeni Hücre Hücrenin kutuplarına ulaşan kromatitler bir araya gelirler. Artık bu kromatitler yeni hücrelerin kromozomları olacaklardır. Bu safhada iğ iplikleri kaybolur. Kromozomların etrafında çekirdek zarı oluşur. Sonuçta çekirdek bölünmesi karyokinez bitmiş ve iki çekirdekli bir hücre oluşmuş olur. Bölünme açısından çekirdek dinlenme evresine girer. Fakat, hücre metabolizma bakımından aktif hale geçer. Telofaz safhasının sonuna doğru sitoplazma bölünmesisitokinez gerçekleşir. Sitoplazma bölünmesi bitki ve hayvan hücrelerinde farklılık gösterir. Hayvan ve insan hücrelerinde sitoplazma dıştan içe doğru boğum şeklinde bölünür. Bitki hücrelerinde ise selüloz çeper boğumlanmaya imkan vermediği için iki çekirdek arasında bir hücre plağı fragmoplast oluşturulur. Bu plak ortadan kenara doğru uzayarak iki çekirdeği birbirinden ayırır."Fragmoplast" kısmen sitoplazma, kısmen de iğ ipliklerinden meydana gelir. Son zamanlarda yapılan araştırmalar göstermiştir ki fragmoplast golgi cisimciği ve endoplazmik retikulum tarafından meydana getirilmektedir. Fragmoplast üzerinde ana maddesi polisakkaritlerden meydana gelen pektin yığılmasıyla hücre çeperinin "ortalamel" denilen yapısı oluşur. Orta lâmel'de selüloz molekülü bulunmaz. Daha sonra ki evrelerde hücre çeperinin oluşumu tamamlanır. “FEN BİLİMLERİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu şahane bir site burayı sevdimm ->Yazan Buse. Er 8. **Yorum** ->Yorumu SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM... ->Yazan sıla 7. **Yorum** ->Yorumu valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden mugladan sevgiler.... ->Yazan kara48500.. 6. **Yorum** ->Yorumu çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim. ->Yazan Tuncay. 5. **Yorum** ->Yorumu ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. ->Yazan efe . 4. **Yorum** ->Yorumu ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun ->Yazan rabia.. 3. **Yorum** ->Yorumu Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim ->Yazan pınar.. 2. **Yorum** ->Yorumu çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor ->Yazan ESRA.. 1. **Yorum** ->Yorumu Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. ->Yazan Hasan Öğüt. >>>YORUM YAZ<<< Adınız YorumunuzYorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçinve delete tuşuna basın... E MailZorunlu Değil

mitoz ve çok hücrelilerde gerçekleşen büyüme arasındaki ilişki nasıldır